Branice

Gmina Branice jest najbardziej wysuniętą na południe częścią województwa opolskiego. Od północy graniczy z Gminą Głubczyce, od wschodu z Gminą Kietrz, natomiast granica południowo - zachodnia jest zarazem granicą państwową z Republiką Czeską. Gmina Branice zajmuje 122 km2. Leży na Płaskowyżu Głubczyckim będącym jedynym z mezoregionów Niziny Śląskiej oraz w części na przedgórzu Gór Opawskich wchodzących w skład Sudetów Wschodnich. Wzdłuż granicy państwowej płynie rzeka graniczna Opawa wypływająca z czeskich gór Jesenników Wysokich, stanowiąca dorzecze Odry.

Nazwa wsi na przestrzeni wieków była właściwie taka sama, zmieniała się jedynie jej pisownia. W pierwszych źródłach np. z 1278 r. pisano Branicz, a już w 1377 Brenicz. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od czeskiego słowa brana, brama lub branit-bronicz skąd też wywodzi się prawdopodobnie popularne nazwisko Bran. Nazwa Branice mogła oznaczać albo małą bramę albo własność Brana. W tej kwestii nie ma jasności, natomiast pewne jest, że prowadził tędy szlak handlowy z południa przez Morawy do Morza Bałtyckiego. Źródła historyczne podają, że dla jego obrony wybudowano zamek, i że w 1288r. jego właścicielem był Bennisch - Benedykt. Źródła dowodzą też, że nie wywiązywał się on ze swoich obowiązków strażnika szlaku, ale wręcz odwrotnie - rabował kupców. Tenże Benisch-Branicki - jak sam się nazywał - pochodził ze znakomitego rodu Krawarów, do którego należało również Uvalno z Zamkiem Cvilin. Branicki zamek po spełnieniu rycerskiej służby został w latach 1863-91 przebudowany na browar. Wtedy to otaczające zamek fosy pokryto sklepieniem i wykorzystano jako piwnice.

XX-wieczna historia Gminy wiąże się ściśle z biskupem Józefem Nathanem, który był wielkim budowniczym Branic. Około 1897 r. wybudował przy drodze do Michałkowic dom dla zakonnic, a już w 1910r. powstał kompleks leczniczo - sanatoryjny. Budowa tego zakładu, często zwanego miasteczkiem miłosierdzia przyczyniła się do stworzenia wielu miejsc pracy. W 1932 r. powstał kościół szpitalny wybudowany na wzór starożytnych bazylik chrześcijańskich.

Gminę Branice tworzy krajobraz wybitnie rolniczy. Jedynie 1,4 % powierzchni stanowią lasy, z czego ok. 5% stanowią lasy łęgowe zwane europejskimi lasami deszczowymi. W okolicach wsi Lewice i Bliszczyce gdzie jest największe zalesienie, położony jest obszar chronionego krajobrazu „Mokre- Lewice". Charakterystyczną cechą położenia gminy, który rzutuje na występujące w tym terenie walory turystyczne, jest jej zlokalizowanie przy osiowej części rozległego obniżenia między Sudetami a Karpatami zwanego Bramą Morawską. Występuje tu przenikanie się różnych elementów flory i fauny w szczególności charakterystycznych dla terenów nizinnych i górskich. Roślinność jest charakterystyczna dla rejonów typowo rolniczych. W okolicach Branic i Bliszczyc występuje widliczka szwajcarska. Wzdłuż koryta rzeki Opawy występują chronione gatunki roślin górskich np. śnieżyczka, przebiśnieg, konwalia, lilia złotogów.

Na terenie Gminy znajduje się 106 stanowisk archeologicznych - najstarsze pochodzą z górnego paleolitu, najmłodsze zaś z okresu średniowiecza, w tym 25 stanowisk wpisanych do wojewódzkiego rejestru zabytków. W gminie Branice jest dużo ciekawych miejsc i zabytków godnych zwiedzania. Są to przede wszystkim kościoły w: Bliszczycach, Branicach, Wysokiej, Wiechowicach, Włodzieninie. Wartość kulturową oraz atrakcję przedstawiają ruiny kościoła cmentarnego we Włodzieninie z XV-XVI wieku bardzo pięknie położonego na wzniesieniu, z którego można podziwiać panoramę wsi Włodzienin i okolic.

Pałace w Branicach i Wysokiej, spichlerz z połowy XIX wieku, czy też rzeźby kamienne i drewniane polichromowane w Branicach, Jakubowicach, Jędrychowicach czy Włodzieninie. W sumie w gminie w ewidencji zabytków zarejestrowano 197 obiektów z czego wpisanych do wojewódzkiego rejestru zabytków jest 19 zabytków nieruchomych i 10 obiektów ruchomych ( figury, płaskorzeźby). Na terenie wsi Branice znajdują się 3 stanowiska wpisane do rejestru zabytków tj.: Osada wielokulturowa datowana na epokę kamienia, epokę brązu i okres średniowiecza, osada wielokulturowa kultury ceramiki wstęgowej i kultury przeworskiej, cmentarzysko ciałopalne z V w. epoki brązu i okresu halsztackiego. Na terenie wsi Lewice jest 9 stanowisk wpisanych do rejestru zabytków: dwie osady górnopaleolityczne, trzy stanowiska z okresu neolitu oraz wpływów rzymskich, osada wielokulturowa z okresu neolitu i wpływów rzymskich.

Gmina Branice stanowi typową gminę rolniczą z łagodnym klimatem i bardzo dobrymi glebami. Sprzyjające warunki naturalne predysponują gminę jako typowy rolniczy wiejski teren, gdzie działalność rolnicza odgrywa znaczną rolę. Pokrywę glebową gminy budują gleby wytwarzane z lessów i utworów lessowych należące do czarnoziemów, mady rzeczne (na zalewowych tarasach rzecznych Opawy i Troi) i gleby brunatne wytwarzane z piasków słabogliniastych i gliniastych, gdzie występują II i III klasy bonitacyjnej. Ogólna powierzchnia Gminy wynosi 12 187 ha. W gminie działa 1003 gospodarstw rolnych, 198 podmiotów gospodarczych. W Bliszczycach i Branicach funkcjonują dwie prywatne elektrownie wodne usytuowane na odnogach rzeki Opawy tzw. Młynówkach.

Malownicze tereny przygraniczne sprawiają, że gmina posiada znakomite warunki do rozwoju agroturystyki. Zimą można korzystać z 300m wyciągu orczykowego na tzw. czeskiej górce w Bliszczycach. Na terenach przygranicznych wzdłuż rzeki Opawy prowadzi przez Branice ścieżka rowerowa tzw. „Cyklotrasa" która była realizowana ze środków UE w ramach polsko - czeskiego programu. Do aktywnego wypoczynku zachęcają trzy hale sportowe, basen kąpielowy i kąpieliska na granicznej rzece Opawie. Zaprasza również Las Mokre - Lewice z rzadko spotykanymi okazami roślin i drzew.

Gmina należy do Stowarzyszenia Gmin Dorzecza Górnej Odry - Euroregionu SILESIA. Od 1996 r. ma podpisane porozumienie z czeską gminą Uvalno, które dotyczy współpracy partnerskiej w dziedzinach wymiany młodzieży, sportowych, pożarniczych, realizacji wspólnych projektów oraz zagospodarowania terenów przygranicznych. Branice prowadzą również bardzo intensywną współpracę przygraniczną z innymi czeskimi gminami, zwłaszcza z: Skrochovicami, Vavrovicami oraz miastami Krnov i Opava.

 
 
 
Česky Polski English
copyright © Euroregion Silesia 2004-2018 | kontakty