Kietrz

Pierwsza wzmianka o nazwie miejscowości Katscher datowana jest na 1266 r. Jak podają źródła historyczne nazwa pochodzi od niemieckiego słowa „Enterich" (po polsku kaczor). Należy przypuszczać, że miejscowość założył niejaki Kaczor. Pierwsza wzmianka pisana o miejscowości Ketre (Katscher) położonej nad rzeką Troją pochodzi z 1321 roku. Jest to akt zamiany pól spisany w „Codex Diplomaticus Moraviae". Akt ten wspomina o Kietrzu jako o mieście, toteż rok 1321 uważany jest za rok nadania praw miejskich przez Biskupa Ołomunieckiego Konrada. W XI wieku istniała tu osada słowiańska podporządkowana królowi czeskiemu. Za czasów biskupa Brunona (1245 - 1281) została ona zasiedlona w większości przez Niemców.

Kietrz od dawna znany był jako miasto tkaczy. Już w 1539 roku istniało bractwo czeladników tkackich, a w 1569 roku powstał „porządek cechowy" dla tkaczy. W 1784 roku Mieszkało w Kietrzu 46 płócienników i 3 sukienników. W 1840 roku w 350 warsztatach tkano len i bawełnę, a w 36 wełnę. W 1870 roku przedsiębiorcy z Berlina uruchomili fabrykę Pluszu i Dywanów. Z uwagi na brak popytu, ten rodzaj tkactwa zaczął upadać. Żeby zapobiec dalszemu upadkowi miasta i pomóc bezrobotnym powołano stowarzyszenie, którego głównym celem były starania o zapewnienie zamówień dla samodzielnych tkaczy. W czasach współczesnych tkackie tradycje Kietrza kultywowały Zakłady Tkanin Dekoracyjnych „Welur", które w okresie swojej świetności zatrudniały około 2000 pracowników. W chwili obecnej zakład ten jest w upadłości.

Pod koniec XIX wieku liczba mieszkańców Kietrza przekroczyła 4000 osób, a w okresie międzywojennym wzrosła do 9023 osób. Zawierucha lat 1939 - 1945 obeszła się z miastem łagodnie jednak zajęty przez Armię Czerwoną w marcu 1945 r. Kietrz został spalony i zniszczony. Większość ludności pochodzenia niemieckiego została wysiedlona. Odzyskany przy rozgruzowywaniu kamienic w centrum miasta materiał budowlany wywieziono na odbudowę Warszawy i budowę Nowej Huty. Do spalonego i zniszczonego Kietrza zaczęli napływać nowi mieszkańcy głównie z południowo-wschodniej Polski oraz ludność wysiedlona ze wschodnich terenów II Rzeczypospolitej. Zaczęła się odbudowa miasta i przywracanie go do życia. Obecnie gminę zamieszkuje około 95% ludności pochodzenia polskiego i 5% ludności autochtonicznej.

Miasto i gmina Kietrz położona jest na Nizinie Śląskiej w południowej części województwa opolskiego. Graniczy z trzema gminami wchodzącymi w skład Powiatu Głubczyckiego tj.: Baborowem, Branicami, Głubczycami i poprzez Pietrowice Wielkie z województwem śląskim oraz sześcioma gminami Republiki Czeskiej. Kietrz leży w południowej części Płaskowyżu Głubczyckiego nad rzeką Troją - prawym dopływem Psiny, na historycznym szlaku komunikacyjnym między Śląskiem a Czechami, w odległości 20 km na południowy-wschód od Głubczyc, 15 km na południowy-zachód od Raciborza, 15 km na północ od Opavy. Gmina zajmuje obszar 140 km2 i liczy 12100 mieszkańców z czego w mieście zamieszkuje 6600 osób. Gmina podzielona jest na 12 sołectw: Chróścielów, Dzierżysław, Kozłówki, Lubotyń, Ludmierzyce, Nowa Cerekwia, Nasiedle, Pilszcz, Rogożany, Rozumice, Ściborzyce Wielkie, Wojnowice.

W mieście i gminie Kietrz znajdują się liczne zabytki. Należą do nich: barokowy kościół parafialny p.w. Św. Tomasza z trójnawową bazyliką sklepioną kolebkowo (XVII w.). W centralnej części miasta zachowała się późnobarokowa kaplica cmentarna Św. Krzyża z połowy XVII w. Przy ulicy Raciborskiej usytuowany jest kościół klasztorny pod wezwaniem Trzech Króli. Na środku rynku stoi 13 metrowej wysokości posąg przedstawiający nawiedzenie Św. Elżbiety wykonany w 1730 roku. Na posągu są postaci św. Marii i św. Elżbiety, na rogach figury św. Jakuba, św. Anny, św. Józefa i św. Jana. W parku przy rynku stoi pomnik Św. Floriana. Anioł u nóg świętego trzyma herb miasta, łaciński napis oznajmia: „Takiej czci ten jest godzien, który swoim protegowanym tak wielkiej łaski udzieli". W sąsiedztwie kościoła parafialnego znajdują się ruiny pałacu z XVII w. Pałac był siedzibą rodu Gaszynów (Niklar Gaschinsky von Gaschin), którzy byli właścicielami Kietrza ponad 300 lat. Na Czarnej Górze, przy drodze Kietrz - Rozumice, znajduje się obozowisko otwarte z epoki górnego paleolitu świadczące o osadnictwie łowców paleolitycznych sprzed około 35 tys. lat. W 1957 roku, 4 km za Kietrzem został utworzony rezerwat przyrody - Góra Gipsowa obejmujący 1 ha powierzchni. Występuje tu roślinność stepowa z ostrożniem panońskim i kostrzewą waleryjską. Na Górze Gipsowej (285 m n.p.m.) znajduje się nieczynna kopalnia gipsu (eksploatację zakończono w latach sześćdziesiątych). Również pozostałe miejscowości gminy posiadają wiele zabytków tj. barokowo klasyczny kościół parafialny w Nowej Cerekwi, barokowy pałac z dekoracją w stylu regencji z XVIII w., park z XVII w i budynki gospodarcze w Nasiedlu, które stanowią własność prywatną, gotycko-renesansowy kościół parafialny z końca XVI wieku w Pilszczu. Na terenie gminy występują stanowiska archeologiczne objęte nadzorem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

 
 
 
Česky Polski English
copyright © Euroregion Silesia 2004-2018 | kontakty